NPO3 koolhydraten_dik

3 fouten in de uitzending “Broodje Gezond” over koolhydraten

Heb je gekeken? De uitzending van “Broodje Gezond” op NPO3, genaamd “Word je van koolhydraten dik?”

Het is weer zover: de koolhydraatarme diëten hebben het weer gedaan. Bij NPO3 komen enkele deskundigen aan bod die, geheel zoals ik verwacht had, koolhydraten bejubelen en de low-carb diëten wegzet als een hype of het zoveelste “wonderdieet”. Zo jammer, er zitten waarheden tussen, maar de eenzijdige belichting vind ik echt schokkend.

We hebben het over de Nederlandse Publieke Omroep, die “opereert onafhankelijk van commercie en politiek”, en verder “vertelt de NPO het hele verhaal”, ze willen ook “verhalen vertellen vanuit verschillende perspectieven”. En dan met deze afslachting van het low-carb dieet komen, dat zoveel mensen geholpen heeft met o.a. hun diabetes, overgewicht en darmklachten.

1. we hebben koolhydraten nodig voor energie

Een huisarts zegt dat we koolhydraten nodig hebben voor verbranding. Ze redeneert dat in  groenten en fruit ook koolhydraten zitten en dat aangezien deze producten gezond zijn, de koolhydraten ook gezond zijn.

Nope. Nee. Echt niet.

Dit is dus gewoon totaal niet waar. Je hebt geen koolhydraten nodig voor energie, gewoon echt niet. Dat betekent niet dat ze allemaal slecht zijn, nee hoor, maar je hebt ze niet nodig. Wat je nodig hebt voor goede gezondheid zijn goede vetten, goede eiwitten, vezels en een grote variatie aan vitaminen, mineralen en micronutriënten.

Ik beweer dus niet dat je ze niet mág eten omdat je ze niet strikt nodig hebt om gezond te blijven. Maar zij beweert wel dat we ze nodig hebben, met als redenatie “het zit bijna overal in en groenten zijn ook gezond”. Ja, de vezels, vitaminen en mineralen in groenten, die zijn gezond. Toevallig zit er ook altijd wat natuurlijk aanwezige suiker in, maar dat maakt die suiker nog niet noodzakelijk voor ons. De redenatie is slecht.

Tom Dumoulin

Een samenvatting van de uitzending op de website haalt een koolhydraat-etende Tom Dumoulin aan, met “Hij gaat de Giro niet nogmaals winnen zonder koolhydraten.”

Alsof topsport op dat soort niveau ook maar enigszins te vergelijken is met een gewone Nederlander die veel te weinig of misschien zelfs regelmatig sport. Voor ons is sport iets voor ontspanning en om gezond te blijven. Topsport op dat niveau, het continu op de grens van wat menselijk haalbaar is presteren, is helemaal niet gezond. Gaan we nu echt suggereren dat omdat Tom borden pasta wegwerkt tijdens trainingen en rondom ritten, koolhydraten dus gezond zijn? Kom nou, echt?

2. Low-carb is een quick-fix die de lifestyle niet verandert

De dieetpsycholoog zegt dat low-carb diëten werken omdat ze groepen producten uit het dieet schrappen en dat andere diëten zoals bijvoorbeeld vetarm, even efficiënt zijn. Zij beweert dat de lifestyle niet grondig onder de loep gelegd wordt en dat het daarmee voor mensen een gemakkelijke oplossing is. Ze houden het vervolgens niet vol, en geven daarna zichzelf de schuld.

Hmmm ja, een blijvende lifestyle verandering is lastig te bereiken. Een quick-fix is op zich helemaal niet erg, zolang het een gezonde voeding betreft en geen te grote beperking in calorieën. Makkelijk is niet verkeerd. Uiteindelijk houden mensen het vaak niet vol, en dat komt inderdaad doordat ze niet bewust bezig zijn geweest met een lifestyle verandering. Daarentegen, ook onder mensen die de lifestyle wel “blijvend” veranderen, is blijvend niet altijd echt blijvend. Maar maakt dat die koolhydraatarme fase verkeerd?

Low-carb = Low-carb en dus slecht

Om een punt te maken, namelijk dat koolhydraten niet de boosdoener zijn, worden alle diëten die leunen op het principe van koolhydraatbeperking, over één kam geschoren. Ze zeggen dat elke tijd zijn eigen wonderdieet kent, zo hadden we ook het brood-dieet en het sherry-dieet. Nu is het dan het low-carb dieet en daarmee wordt gesuggereerd dat low-carb net zo’n hype is, een quick fix en klinkklare onzin.

Jammer, want niet elk dieet dat low-carb centraal zet, is gelijk. Je kunt prima super gezond eten, en low-carb eten. De gezondste diëten bevatten minder koolhydraten dan wat wij gewend zijn. Low-carb zelf is al een term die weinig zegt over hoeveel koolhydraten er gegeten worden. Wat is weinig?

Waarom hebben ze alleen deskundigen die hun mening onderstreept? Er zijn genoeg professionals te vinden die pleiten voor een reductie in koolhydraten, naast de pure en onbewerkte voeding die ze hier dan weer wel aanraden. Nee joh, ze zijn duidelijk uit op het bashen van low-carb, dus laten ze vooral niemand aan het woord die meer vertelt over low-carb dan een paar verhalen van mensen, zoals “ja, dat hoor ik wel van mensen ja, dat low-carb werkt” en de professor die zegt “geloof is niet te bestrijden met feiten”, waarmee hij bedoelt dat het geloof in low-carb onterecht is, omdat de feiten volgens hem zeggen dat brood gezond is. Wat me op fout 3 brengt:

3. Brood is gezond

De redenatie gaat als volgt: De koolhydraten worden als gezond en noodzakelijk gezien en dat pleit dan voor brood. De vezels en voedingsstoffen in brood worden ook gezien als essentieel voor de gezondheid. Dat we denken dat we er dik van worden is onzin. We eten alleen teveel van het geraffineerde brood, zoals croissantjes en witte bolletjes.

Het probleem? Wederom, koolhydraten zijn niet noodzakelijk, dus op dat vlak staat brood neutraal, je hebt het niet nodig voor de koolhydraten, maar dat zegt nog niet dat brood slecht is. We eten inderdaad veel te veel geraffineerde producten en als we dit zouden minderen zou dat enorm helpen voor overgewicht en de ontwikkeling van diabetes. Hier ben ik het totaal mee eens.

Ik geloof niet dat tarwe iets goeds doet voor ons.

  • Brood is een makkelijke manier om vezels binnen te krijgen, maar voldoende groenten zorgt hier ook al voor.
  • De micronutriënten zoals vitaminen en mineralen? Aanwezig, maar niet zo veel als in groenten.
  • Veel mensen voelen zich beter als ze minder granen eten, of dat nu volkoren granen waren of niet. Buikpijn of opgeblazen buik nemen vaak af. Dit is veelal anekdotisch, maar niet te ontkennen.
  • Koolhydraten laten de bloedglucose stijgen, waardoor er insuline nodig is, wat problematisch is voor mensen die grenzen aan diabetes type 2 of al diabetes hebben. Dat zijn er heel veel.

Mijn advies

Het algemeen geldende advies van minder hoogbewerkte producten, daar kan ik me alleen maar volledig bij aansluiten. Puur, vers en onbewerkt is wat het woord “voedsel” echt inhoudt.

Die tussendoortjes zoals ontbijtkoek, een croissantje onderweg, een muffin bij de thee, sultana-koekjes en dat soort dingen…laat die maar staan. De koolhydraten zijn niet het grootste probleem, maar het ontbreken van echte voedingsstoffen. Voor de diabeet en de persoon met overgewicht zijn de koolhydraten wellicht wel een aanzienlijk probleem.

Volkorenboterhammen, zilvervliesrijst en volkorenspaghetti als vervangers van witbrood, witte rijst en gewone spaghetti? Ik kan punten aandragen zowel voor als tegen deze vervanging. Nog beter eet je deze dingen gewoon veel minder vaak en in kleinere porties. Een stapel koolhydraten met weinig inhoud. Wie zit daarop te wachten? We willen het massaal niet horen, want het is zo lekker!

Heb jij overgewicht, of diabetes? Of last van buikklachten waar je de oorzaak niet van gevonden krijgt? Laat je brood en pasta/bami eens staan, verminder je rijst en aardappelen en kijk hoe het dan gaat.

Hulp nodig? Neem contact op!